Jubileuszowy Zakopiański Festiwal Literacki (zdjęcia)

Sobota była kolejnym dniem jubileuszowej, dziesiątej edycji Zakopiańskiego Festiwalu Literackiego. Plac Niepodległości, Park Miejski oraz Miejska Galeria Sztuki ponownie stały się przestrzenią rozmów o książkach, kulturze, historii, naturze i górach. Tego dnia literatura znów objawiła się jako żywa opowieść o świecie - zaskakująca, poruszająca, wielogłosowa.

Drugiego dnia festiwalu uroczyście ogłoszono wyniki 54. Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Tadeusza Staicha na wiersz o tematyce górskiej - wydarzenia, które na trwałe wpisało się w literacki krajobraz Podhala. Głównym celem konkursu jest popularyzacja poezji inspirowanej górami - zarówno tej tworzonej językiem literackim, jak i gwarą podhalańską.

Konkurs, ogłaszany corocznie przez Burmistrza Miasta Zakopane, towarzyszy Zakopiańskiemu Festiwalowi Literackiemu i doskonale współbrzmi z jego atmosferą. Zainicjowany w 1972 roku przez Tadeusza Staicha - pisarza, dziennikarza, przewodnika tatrzańskiego i wybitnego znawcę kultury góralskiej - od 1988 roku nosi jego imię, z woli poety Franciszka Łojasa Kośli.

Ceremonia była nie tylko hołdem dla górskiej poezji, ale i dla samego Staicha - literackiego patrona zakopiańskich szlaków. Podczas tegorocznej edycji do konkursu zgłosiła się aż 101 Autorów, którzy nadesłali 257 wierszy. Dwie równorzędne pierwsze nagrody w kategorii "Wierszy pisanych gwarą" szacowne Jury przyznało: Wandzie Szado-Kudasikowej z Nowego Targu (godło "Bruśnica") i Jerzemu Maria Kiersztyn z Zubrzycy Górnej (godło "Zapisym pamiynci"). Natomiast w kategorii "Wierszy pisanych językiem literackim" pierwszą nagrodę otrzymał Mirosław Kowalski z Mysłowic (godło "Przełęcz"). Łącznie nagrody oraz wyróżnienia przyznano, aż 17 Autorom.

Festiwalowa sobota na Placu Niepodległości przyniosła wiele inspirujących spotkań. O kobietach, które nie bały się iść pod prąd, mówiła Katarzyna Wężyk - autorka książki "Zuchwałe. Kobiety, które chciały więcej", w rozmowie z Agnieszką Jurczyńską-Kłosok.

Z kolei Łukasz Wojtusik, znany głos nowoczesnej krytyki literackiej, opowiadał Mariuszowi Koperskiemu o tym, jak dzisiaj mówić o książkach - uczciwie, celnie i z zaangażowaniem. Popołudniowy blok zamknęła rozmowa ze Stanisławem Łubieńskim, autorem "Drugiego życia Czarnego Kota" - niezwykłej książki o nieoczywistych miejscach i historiach Warszawy, które często umykają uwadze.

Potem odbył się panel dyskusyjny poświęcony literaturze górskiej - "Góry i literatura - szlaki znane i nieznane". Pod przewodnictwem Ewy Grzędy o swoich górskich inspiracjach opowiadały pisarki: Anna Kamińska, Beata Słama i Anna Pigoń.
Rozmowa była wielogłosową opowieścią o tym, jak Tatry i inne pasma górskie przenikają do literackiej wrażliwości, a czasem same stają się bohaterami tekstów.

Wieczorem w Miejskiej Galerii Sztuki nastąpiła prezentacja publikacji nominowanych do Nagrody Literackiej Zakopanego 2025, której celem jest promowanie książek o wysokich walorach artystycznych, kulturowych i edytorskich, związanych z Zakopanem, Tatrami i szeroko rozumianym Podhalem.

Wśród nominowanych znalazły się m.in.:
• "Nasze Zakopane" Bianki Rolando
• "Zofia Radwańska-Paryska (1901-2001). Próba biografii" Kseni Szczepanik-Ładygin
• "Zakopane artystek" Natalii Budzyńskiej
• "Kryminalne Zakopane" Beaty Sabały-Zielińskiej
• "5" Łukasza Kamińskiego

Wyróżniono także książki o szczególnych walorach artystycznych i edytorskich - w tym publikacje autorstwa Bianki Rolando pt. "Nasze Zakopane" oraz "Żelazne Percie Tatr. Od Siwego Wierchu po Jagnięcy Szczyt," Andrzeja Marcisza. Prezentację prowadziła Agnieszka Szymaszek, a fragmenty nominowanych książek czytał Andrzej Bienias, nadając im scenicznego wyrazu.

Na zakończenie dnia, dzięki współpracy z BNP Paribas Kino Letnie Sopot-Zakopane, na festiwalowym ekranie pojawiło się legendarne "Lśnienie" w reżyserii Stanleya Kubricka - ekranizacja powieści Stephena Kinga. Kino pod gwiazdami po raz kolejny połączyło literaturę i film w jednej przestrzeni emocji.

Równolegle w Parku Miejskim im. Marszałka Józefa Piłsudskiego trwały wydarzenia w ramach Zakopiańskiego Festiwalu Literackiego dla Dzieci. Od warsztatów tworzenia gier planszowych, przez spotkanie autorskie z Barbarą Supeł, aż po ekologiczno-literackie zajęcia "Zapisane w wosku" - dzieci mogły odkrywać literaturę przez zabawę, doświadczenie i kontakt z autorami.

Dziś - niedziela pełna spotkań, inspiracji i ogłoszenie Laureatów Nagrody Literackiej Zakopanego.

opr. s/