Nagrody Miasta Krakowa 2025 i tytuły Mecenasa Kultury Krakowa przyznane

Kraków ponownie uhonorował osoby i instytucje, które swoją działalnością wzbogacają życie miasta oraz konsekwentnie budują jego prestiż. Podczas uroczystej gali 17 listopada 2025 roku wręczono prestiżowe Nagrody Miasta Krakowa oraz tytuły Mecenasa Kultury Krakowa – wyróżnienia od lat stanowiące ważny element krakowskiej tradycji.

Wielowiekowa tradycja wyróżniania wybitnych postaci

Historia nagradzania zasłużonych dla miasta sięga 1535 roku, kiedy po raz pierwszy uhonorowano Mikołaja Jaskiera za kodyfikację prawa miejskiego. Dziś Nagrody Miasta Krakowa wciąż należą do najbardziej prestiżowych wyróżnień samorządowych, stanowiąc świadectwo uznania dla twórców, naukowców, sportowców i osób dbających o dziedzictwo kulturowe Krakowa.

Nagrodami honorowane są osoby, które w ostatnich dwóch latach odznaczyły się szczególnymi osiągnięciami w dziedzinach kultury i sztuki, nauki i techniki oraz sportu. W wyjątkowych okolicznościach wyróżnienie może obejmować całokształt działalności.

Nie zapomina się również o młodych twórcach – autorach najlepszych prac dyplomowych i doktorskich obronionych na krakowskich uczelniach. Dzięki temu nagroda pozostaje symbolem ciągłości między mistrzami a nowym pokoleniem.

Laureaci Nagród Miasta Krakowa 2025

Komisja – powoływana corocznie przez prezydenta miasta i w większości złożona z profesorów uczelni wyższych – dokonuje szczegółowej analizy zgłoszeń, po czym rekomenduje laureatów. Ostateczną decyzję o przyznaniu nagród podejmuje prezydent.

W 2025 roku wyróżnienia otrzymali:

Kultura i Sztuka

Adam Ziemianin – poeta i autor tekstów piosenek, od lat związany z kulturalnym pejzażem Krakowa.

dr hab. Michał Rusinek – literaturoznawca, eseista, były sekretarz Wisławy Szymborskiej, niestrudzenie popularyzujący kulturę słowa.

Nauka i Technika

prof. dr hab. Wojciech Ligęza – wybitny historyk literatury, ceniony za badania i popularyzację humanistyki.

prof. dr hab. Gabriela Matuszek-Stec – teatrolożka i literaturoznawczyni, autorka licznych publikacji i badaczka polskiej kultury.

Sport – nagroda zespołowa

Grzegorz Banaszczyk i Piotr Ogrodnik – sportowcy i trenerzy wyróżnieni za wkład w rozwój krakowskiego sportu i promocję aktywności fizycznej.

Wyróżnienia za najlepsze prace dyplomowe 2025

Nagrody powędrowały do pięciorga młodych twórców:

Joanna Nikiel – za pracę o konserwacji XV-wiecznego witrażu z kościoła Dominikanów i badania nad stabilnością chemiczną żywic.

Oliwia Małuch – za analizę konserwacji prewencyjnej prac Wiesława Dymnego.

Natalia Rutyna – za pracę o zastosowaniu dendrochronologii w datowaniu malarstwa sztalugowego.

Tomasz Jaróg – za projekt Parku Rzecznego Prądnika – innowacyjne połączenie urbanistyki, ekologii i architektury krajobrazu.

Martyna Mućko – za projekt dziennego centrum terapeutyczno-paliatywnego dla seniorów.

Wyróżnienia te podkreślają, że miasto inwestuje w nowe pokolenie twórców i naukowców, doceniając świeże spojrzenie i odwagę badawczą.

Mecenasi Kultury Krakowa 2024 – partnerzy kreujący kulturalny krajobraz miasta

Drugą część uroczystości stanowiło wręczenie tytułów Mecenasa Kultury Krakowa. Wyróżnienie, ustanowione w 1996 roku, przyznaje się osobom, firmom i instytucjom, które – choć nie prowadzą działalności artystycznej – wspierają pozytywny rozwój kultury, sztuki oraz ochrony dziedzictwa Krakowa.

Tytuły nadawane są w trzech kategoriach: finansowanie działalności organizacji kulturalnych i instytucji kultury, działania na rzecz zabytków i dziedzictwa niematerialnego oraz ziałania medialne promujące kulturę i sztukę.

Laureaci otrzymują statuetkę autorstwa Kazimierza Adamskiego, dyplom zaprojektowany przez prof. Adama Miratyńskiego oraz pamiątkowy znaczek.

Laureaci tytułu Mecenasa Kultury Krakowa 2024

Veritas Ivy Sp. z o.o. (obecnie Embric Sp. z o.o.)
Nagrodzona za wsparcie obchodów 170-lecia Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, w tym organizację ekspozycji, wernisażu oraz wydanie albumu „Zarys historii 1854–2024”.

Anna Adamek-Baran i Zbigniew Baran
Docenieni za rewitalizację zabytkowego budynku dawnego Miejskiego Przedsiębiorstwa Ogrodowego, który po renowacji funkcjonuje jako Willa „Olsza”.

Opera FM Sp. z o.o. – RMF Classic
Wyróżnienie za działania medialne na rzecz kultury, w tym wieloletnie wsparcie Festiwalu Muzyki Filmowej i Festiwalu Conrada oraz szeroką promocję wydarzeń w radiu i mediach społecznościowych.

Różnorodne oblicza pracy dla miasta

Tegoroczni laureaci reprezentują dziedziny tak różne, jak poezja, literaturoznawstwo, konserwacja zabytków, nauka, architektura, sporty walki, działalność biznesowa czy media. Łączy ich jedno – wszyscy realnie wpływają na rozwój Krakowa i pozostawiają trwały ślad w jego kulturze i historii.

Laureaci nagród mecenatu mają jednocześnie prawo posługiwać się tytułem „Mecenasa Kultury Krakowa” wraz z oznaczeniem roku jego otrzymania.