Akcja eko-Edukacja: Niebezpieczna pielęgnacja zieleni

Często spotykamy się z problemem niszczenia lęgów ptasich czy schronień nietoperzy w zabudowaniach podczas remontów i termomodernizacji. Jednak zagrożenie wynikające z niewłaściwego zarządzania nieruchomościami czai się nie tylko w odniesieniu do samych zabudowań. Przykładowo, negatywny wpływ na dzikie ptaki zamieszkujące tereny zurbanizowane ma nie tylko niszczenie miejsc gniazdowania w budynkach. Problem stanowi również wycinanie lub niewłaściwa pielęgnacja zieleni na terenach przyległych do zabudowań.

Na drzewach swoje gniazda zakładają drozdy (kosy, kwiczoły, śpiewaki), gołębie (grzywacze, sierpówki), krukowate (gawrony, sroki, wrony, sójki), drobne ptaki wróblowe (zięby, szczygły, dzwońce, kulczyki i inne). Różne gatunki gniazdują w dziuplach: sikory (modraszka, bogatka), szpaki, dzięcioły (d. duży, d. zielony, dzięciołek), kowaliki, pełzacze (np. ogrodowy), a także mazurki czy nawet wróble. W żywopłotach i krzewach można spotkać gniazda drobnych ptaków, np. pokrzewek (piegży i kapturki), jak również drozdów (najczęściej kosa). Dlatego niedopuszczalne jest wycinanie drzew i krzewów w okresie lęgowym, tj. od 1 marca do 15 października (Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.).

Wycinanie drzew i krzewów eliminuje również miejsca schronienia dla dorosłych ptaków i dla młodych (podlotów). Roślinność stanowi azyl przed drapieżnikami naziemnymi jak kot i pies, ale też przed człowiekiem. Zadrzewienia i krzewy to również miejsca, w których ptaki mogą bezpiecznie nocować, schłodzić się w cieniu, schronić przed deszczem, polować na owady występujące na roślinności itp. Skracanie gałęzi na drzewach czy przycinanie krzewów i żywopłotów często odbywa się w sezonie lęgowym. Powoduje to przepłaszanie z gniazd niedorosłych podlotów lub ich rodziców albo niszczenie gniazd. Odsłonięcie piskląt przebywających nadal w gnieździe naraża je na przegrzanie, wychłodzenie, przemoczenie deszczem lub atak drapieżnika. Takie prace nie powinny być wykonywane w czasie sezonu lęgowego lub powinno się je prowadzić pod nadzorem ornitologa.

Również roślinność pnąca się po budynku (jak różne gatunki bluszczy) stanowi ważne miejsce gniazdowania dla drobnych gatunków ptaków. W takiej roślinności schronienie znajdują wróble, rudziki, pokrzewki, kosy – zarówno w okresie ciepłym, jak i w czasie zimowych mrozów lub podczas burzy. Wycinanie roślinności pnącej naraża ptaki na utratę nie tylko miejsc do gniazdowania, ale też schronienia. 

Przypomnijmy, że prace pielęgnacyjne zieleni wykonywane w okresie lęgowym ptaków mogą prowadzić do naruszenia praw zwierząt objętych ochroną gatunkową na mocy Ustawy o ochronie przyrody. Ponieważ art. 52, ust. 1 Ustawy zabrania względem gatunków chronionych nie tylko umyślnego zabijania; okaleczania lub chwytania; czy niszczenia ich jaj, postaci młodocianych lub form rozwojowych; ale również niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd oraz umyślnego płoszenia lub niepokojenia.

Jeśli planujesz pielęgnację zieleni, najlepiej wcześniej dokładnie skontrolować, czy nie jest ona zasiedlona przez ptaki. Wszystkie krzewy i drzewa, powinny zostać dokładnie ocenione przez fachowca, czyli ornitologa. Tylko wprawne ornitologiczne oko może doszukać się małego gniazda maleńkiej pokrzewki w niewielkim krzewie lub gniazda zięby na niewielkiej gałązce wysokiego drzewa, którego przeciętny człowiek nigdy by nie zauważył. Jeśli jesteś zarządcą nieruchomości i podejmujesz decyzję o wycięciu lub pielęgnacji dużej liczby drzew lub krzewów, lepiej nie ryzykować i wykonać ocenę zasiedlenia zieleni przez ptaki. Zawsze pamiętaj o tym, że mieszkańcy osiedla są czujni i lepiej uniknąć sytuacji, w której podczas wykonywania wycinki ktoś wezwie policję, bo okaże się, że zatrudniona firma wycina drzewa z ptasimi gniazdami. W efekcie narazisz się na kłopoty finansowe, których można było łatwo uniknąć.

Naruszenie prawa dotyczącego ochrony dzikich zwierząt i miejsc ich występowania zagrożone jest karą aresztu, więzienia lub grzywny. Jeśli widzisz w rejonie wycinki lub pielęgnacji zieleni zrzucone gniazda ptasie lub pisklęta – powiadom odpowiednie służby, dzwoń na policję!

Opracowanie artykułu Joanna D. Wójcik, Fundacja Dzika Klinika – Centrum Pomocy dla Dzikich Zwierząt, w ramach zadania „Ochrona różnorodności biologicznej ekosystemów zurbanizowanych – platforma edukacyjna – VI edycja wirtualna”, współfinansowanego ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Autorka infografiki – Justyna Kierat.

źródło: mat. prasowe